-Yukarı mahalle. Aşağı mahalle.-

-Bir de kimsenin henüz sahiplenmeye cesaret edemediği ortaca bir mahalle.-

Aşağı ve Yukarı mahallelerde fakir çocuklar yaşardı. Gördükleri her fotoğrafı öpen çocuklar. Pusulası yalnızca sakallı babalarıydı bu çocukların. Akşam olunca işe giden, gündüz olunca eve dönen bu sakallı babalar, bir gün eve geldiklerinde kadınlarıyla konuşmaz oldular. Tek kelime etmediler. Yaptıkları ilk iş pencere önlerine geçmek oldu. Önce dışarıyı seyretmekle başladı her şey. Sonra dışarıyı seyretmekten vazgeçtiler. Her biri bir mızıka aldı eline. Uzun uzun çalmaya başladılar. Kadınları diz çöktü yanlarına. Adamlar mızıkayı çaldıkça kadınlar ağlayıp ağlayıp parçaladılar kendilerini. Tesbihler çekip, dualar okudular. Dualar ve mızıkalar, dönüp durdu evin içinde. Olmadı. Adamlarının üzerlerine seccade gibi bir örtü çektiler.

Pencere ölüm gibi inatçıydı.

Ortanca mahallede zengin çocuklar yaşardı. Gördükleri her fotoğrafa tüküren çocuklar. Pusulası yalnızca sakalsız, köse babalarıydı bu çocukların. Gündüz olunca işe giden, akşam olmadan eve dönen bu sakalsız , köse babalar; kör ikindi vaktinde mahallenin tam ortasında toplandılar. Hepsi. Uzun uzun konuştular, tartıştılar. Ortada, mahallenin tam ortasında bir çam ağacı vardı. Büyükçe. Ağır bir balta indirdiler ağaca. Dev ağaç yıkıldı. İçinden kuşlar uçup uçup kaçtılar bir yerlere.

Sonra birden ağacın kesildiği yerde dev bir çukur açıldı. Büyükçe. Adamlar şaşırdılar. Bakakaldılar birbirlerine. O an, kesif bir kan kokusu kapladı mahalleyi. Çocuklar o günden sonra “ortada kuyu var, yandan geç” demeden edemediler oyunlarında.

Ve gün geldi. Mızıkalar ve dualar o devasa çukurun içine doldular. Kuşlar bir daha hiç göç etmedi oralara.

Hayat ölüm gibi inatçıydı.

Çocuklar mı?

Sadece fotoğraflarda gördüler birbirlerini…

Hakan KELEŞ

Bu başlığı niye attığımı bilmiyorum, ama çok hoşuma gitti. Elbette ki boşa değil.
Bırakın yazarlığı, öykücülüğü, öğretmenliği; bir okur olarak insan, ülkesinin televizyonlarında, gazetelerinde falan bir yazar adı görünce şöyle dişe dokunur bir eleştiri, değerlendirme okumak istiyor. Zaten, “tenkit etme” mekanizmasının doğru düzgün işlemediği ülkemizde (ki tenkit; yapıtı nakite çevirme, ona bir değer biçme anlamına gelir), düşünceyi düşünceyle tartmak yerine, düşünceyi düşünceyle örtüyoruz. Mantık, akıl, vicdan bunun neresinde?
Günlerdir, Aslı Tohumcu’nun Abis’i konuşuluyor. Ama edebiyat odaklı değil, siyasî kokular saçarak, başka yerlere götürülerek… Ben bir edebiyat öğretmeniyim. Ve lise ikinci sınıfa giden öğrencilerime Aslı Tohumcu kitaplarını ve özellikle de Abis’i önerdim. Çıkan haberler hakkında kendi fikirlerini ortaya koysunlar diye. Ve bunların neredeyse tamamı kız öğrenciler! Ne olacak şimdi?

Eğitim sistemimiz yıllarca hayattan kopuk olmakla eleştirildi. Haklıydı bu eleştiriyi yapanlar. Çünkü öğrenci sorar: “Hocam, iyi de, bu bilgi, bu ders, bu ödev bizim ne işimize yarayacak?” Haklı. Çünkü, bu sorunun cevabının öğrenmeyle doğrudan bir alakası var. İstek olmadan öğrenme olmaz. Bu soruya cevap verilmeli.
Peki, hayatın içinde şiddet, cinsellik, küfür, kavga, kıyamet, kan… yok mu? Cevap evetse eğer, tam da bunları anlatan Abis’in ve yazarının kabahati ne? Çocukların birincil sorusunun en güzel cevabını içinde saklayan bir kitap Abis. “Ne işime yarayacak hocam?” sorusunun en yaşayan, en aktif, en yerinde cevabını saklıyor içinde bu kitap. Şiddet, cinsellik, istismar, küfür hayatımızın göbeğindeyken, bunun anlatılmasının suç sayılması çok tuhaf.
Yıllarca onu okuma, bunu görme, bu ağır gelir-bunu geç, diye diye kafaları maalesef boşaltılmış ve hayattan müthiş bir şekilde soyutlanmış öğrenciler yetiştiren kurumlar hâlinde bugün okullar. Maalesef öyle. Peki, insan yetiştiren insanlar, kendilerini bile yetiştirmekten acizse… hangi suyla hangi yemeği yapacağız?
Öğrencisine eleştirmeyi, soru sormayı öğretmeyen bir eğitim anlayışının yaşayan bir yönü yoktur. Soru sorma ve karar verme işini sadece öğretmenlere bırakıp, öğrencilerin soru sorma, özgür ve öznel cevabını verme, eleştirme, akıl yürütme ve en önemlisi seçme becerisini/hakkını hiçe sayan bir düşünce (varsa tabi) sistemi, kime neyi nasıl anlatabilir ki?

Gittiğim okulda bir buçuk ay boyunca girdiğim derslerde edebiyatın ne olduğunu, hayatımızdaki yerini, “insanlık durumu”nun ne demek olduğunu, edebiyatın bununla ilişkisini, estetize etmenin ne demek olduğunu…anlatmaya çalıştım. Kısa sürede şunu fark ettim: öğrenciler ‘dinlenmek’ istiyorlar. Birilerinin, onların düşüncelerini önemsemesini istiyorlar. Bütün mesele bu işte. Kendi okuyacağı kitabı kendisi seçemeyen, karar verme mekanizması çökertilen gençlerin, yarın öbür gün bu ülke yönetiminde rol alacak olmaları ne anlama geliyor? Yorum yapabilecek olan var mı?

Öğrencilere hâlâ Galileo fiziği anlatılıyor okullarda. Atomun anasını ağlattı modern fizik, biz atomu hâlâ en küçük yapı taşı olarak anlatıyoruz okullarda. Hızla, okyanusun en dibine, güneş girmeyen karanlıklara çekiyoruz gençleri. Yani tam da Abis’e… Ama gelin görün ki Abis yasak!

Rahatsız olmaktan neden bu kadar korkuyoruz? Değişim, rahatsız olmakla başlar. Rahatsız olmayan insan hiçbir şeyi değiştirmez. Aslı Tohumcu kitapları da tam olarak bu rahatsızlığı sunuyor işte. Neden korkuyoruz ki?
Suç ve Ceza’da da cinayet yok mu? Mehmet Rauf ‘un Eylül’ünde piyano başı erotizmi yok mu? Ona ne diyeceğiz? Lise Tanzimat edebiyatı derslerinde neden hiçbir millî eğitim kaynağı Beşir Fuad’ı anlatmıyor? İntihar ettiği için mi? Döneminin düşünce sistemini rahatsız ettiği için mi? O zaman sayın Tohumcu’dan rica ediyorum, lütfen Abis’ini ve diğerlerini alıp intihar etsin. Ne de olsa öyle de okunması istenmiyor, böyle de! İki asır geçmiş nerdeyse, değişen hiçbir şey yok!

Biraz gülsem iyi gelecek. Günlerdir yeterince kasıldım.

Gökhan YILMAZ

Üç öyküye birden başladım. Üç taslak var kâğıtta. Kafamda bir üç daha var. Üç bir koldan kendimi vakumluyorum. Bileklerime çimento dökülüyor. İç hatlarımda durum bozuk. Yoğun-akıcı-seyrek trafik durumu. Hiçbir şey olduğu yok.

Bazen düşünürüm. Bazen düşünürüm ama, hep değil. Tanpınar bir şeyler söylüyordu: “..kendimi (…) yakaladım.” Kendisini bir şey yaparken, bir hâldeyken, bir şekilde “yakalamış”. Çok güzel. Anlama çabası. İnsan bekliyor çünkü. Bir şeylerin olmasını. Ama olmuyor. Ulan alt tarafı yağmur yağıyor. Ve biri çıkıp diyor ki, kabim yağıyor. Yok öyle şey. Var aslında ama, yok işte.

Neyse, dedim ya işte, kafamda üç öykü taslağı var. Her şey o yüzden oluyor.

Çok şaşırıyorum, nasıl bu kadar çok öykü yazıldığına. Nasıl oluyor da bu taslaklar o kafa taslarından dışarı çıkabiliyor? Bazen de şunu düşünüyorum: Anlatabilecek bu kadar çok dumur varken nasıl oluyor da hâlâ yazılmıyoruz? Öyk…

Kanal 7′nin haber yazılarını kim yazıyor acaba? Dehlar dahlar hep yalnış yazımmış.  İnsan dikkat etmez m bunnara? Ayıp ayıp.

Aklımda üç öykü taslağı var, ama olmuyor. Sezeryanla aldırmayı pilavlıyorum. Birkaç öyk izi kalacak ama ossun. Önemli olan öyk’nün ruh sağlığı. Bir şeyler yazdıkça hep genlerimizle oynuyoruz. Türk edebiyatında genotip!

Çok çirkin sesli bir kadın şarkı söylüyor bir kanalda. Yığılıp kalıyorum. Sanatın dinamit etkisi.

Kafamda hiç öyk taslağı var. Konusu mide. Tema mide bulantısı. Ana fikir, öyk!
Üçüz ama sakat bir doğum olabilir. Sonra oturup onları yiyeceğim. Mematta kalma mübadelesi…

hadi eyvallah o zaman

Hayatımdaki Muratlar. Hepsinin ayrı bir yeri var. Ama bir tanesi var ki belki de şu dünyada tanıdığım en duygusal adam. Söyleyeceği ve yapacağı her şeyle beni şaşırtmakta dünya rekorları kırıyor. Yaşadığım hikayelerin en gerçek tarafı Murat’ın kendisi. Benim gerçek tarafım ve hepimizin gerçekliği olacak kadar da içli bir adam.

Şimdilerde onun benim hikâyem için yıllar önce söylediği cümleleri anlamakla meşgulüm. O kadar meşgulüm ki içinden çıkamaz oluyorum. Aradan yıllar geçtiği için doğal olarak hatırlamakta zorlanıyor, kafamızı zorluyoruz. O da dahil.

Bir gün belki de hayatımda duyduğum en güzel cümleyi söyledi: “Biten her aşk bir çocuğun ölümü gibi geliyor bana!”

Uzun uzun birbirimize baktık sonra. İkimiz de bunun ne anlama geldiğini biliyoruz. Yakup olsa ona da bakardık. Emre olsa ya da diğerleri.

Görenler; ” Takılıp kalmışsın/ız oğlum eski hikâyelere” der. Bense her birimizin ne kadar güçlü olduğunu bundan anlıyorum. Tutunduğumuz bir şeyler var. Olduramadığımız hiç bir nokta yok. Belki de hayatta tam olarak başarıya ulaştığımız şey bu ve kimse bu çok kişilik dostluğun üzerine dostluk koyamadığı için sonraki hayatını hep yarım yaşadı.

Hiçbirimiz adam gibi aşık olamadık sonrasında. Beraberken birbirini tamamlayan parçalar gibi bir aşığı oluşturuyorduk. Kimimiz Allah aşığı kimimiz başka şeyler. Ama tamamdık işte. O kadar kişi o kadar adam. Kocamanız şimdi.

Bu bir keşke yazısı değil. Eskiyi anma yazısı hiç değil. Ancak bunların hepsini biz yaşadık. Hem de en güzel şekilde. En kusursuzca. Her şeyin en iyisi olduk. Hepimizin iyi olduğu bir şey vardı. Kimimiz çok zekiydi kimimizin sesi güzel. Kimimiz konuşurken osmanlıca kelimeler kullanmaktan hoşlanıyordu kimimiz çok iyi espriler yapıyordu. Ama ne olursa kırmadık kimseyi.

Erkekler arasında konuşulmayan ama bilinen şeyler vardır. Mesela birbirimizi ne kadar çok sevdiğimiz gerçeği. En çok Murat söylerdi bunu. Bir de Apo. Arada bir Yakup fısıldardı kulağıma.

Bir de hocamız vardı. Hüseyin Hoca. Fethiyeli. Uzun zaman oldu. O kadar çok özledik ki onu ve siyaset konuşmalarını.

Güzeldik, çok güzeldik. Halen öyleyiz.

Murat’ın cümlelerini halen hatırlamaya çalışıyorum. Hele de biten bir hikâyenin ardından. İnsanların anlamadığı şey de bu. Madem bitti neden bu kadar zorluyorsun. Erkeklerin sebeplerini bildikleri halde söylemediği şeyler vardır. Bir cümleyle dünyaları anlamayı beklemek mantık dışı elbette ki. Ama anlayamamak daha can sıkıcı bir durum. Neden demişti. Neden sorusuyla ilgili kompozisyon yazın. Çok yaratıcıymış gibi. Muhammed Cemal kim? demişti. Benim. Sen silgi kullanmaz mısın? Niye karaladın? Ben, demiştim, hatalarımı görmezlikten gelmek istemem. Hatalarım orada gözlerimin dibinde olsun. Murat’a göre bütün olanların sebebi bu. Bense bencillikten kaynaklandığını düşünüyorum. Kendine aşık olmaktan. Allah’ım ne kadar da utanç verici. Ne kadar da aşağılık bir durum. Kendine aşık olmak. Koru bizi.

“Sen yine seni sev ben içimde kalayım/Çekil yolumdan artık ben olayım”

Muhammed Cemal Ünal

Orada bize bir şarkı lazımdı. Sadece bir şarkı. Daha iyi üşüyecektik. O şarkı hiç çalmadı. Basit olacaktık. Çok basit. Ayaklar altında falan. Öylesine afili. Öylesine arabesk. Hiç ölmediğimiz kadar basit. Üşümek modern bir şeydir, eldiven çağından beri. Hiçbir sevişmede iz kalmaz. Herkes eldiven doludur. Tertemiz. Çok kriminal. Üşüdük sonra. Bildiğiniz gibi değil. Çok pis.

Zanaat dediğimiz şeyin başlı başına bir sanat olduğunu düşünüyorum. Sanatın da ciddiye alınması gereken bir iş olduğunu da kabullenmek gerek. Ancak insanın sanatıyla para kazanması çok zor gözüküyor. Sanatla uğraşan insanlar hep bir başka işle de meşgul oluyorlar. Hatta sanatla uğraşmakla ilgili olarak ‘yap gene yap ama hobi olarak yap’ gibi yaygın bir espri de var. Ama sanat hobi olarak kalacak bir şey midir? Hatta başka bir soru da sorabiliriz: Kitap okumak bir alışkanlık mıdır, boş zaman eylemi midir yoksa yetenek midir? Konuyla çok alakasız bir soruymuş gibi gelebilir ama tam da gelmek istediğim nokta bu işte.

İdeal bir insan sanatçı mıdır yoksa zanaatçı mı? , diye sorarsak kesinlikle böyle sorular sormamamız gerektiğini anlarız. Çünkü ideal insan diye bir şey yoktur. Herkesin kendine ait bir ideal insanı vardır. O da kendisidir. İyice saçmalamadan şöyle açıklayalım: Herkesin belli bir değeri vardır bu dünyada. Yani madenler gibi. O değeri asla kaybetmez insan. Nerede olursa olsun. Bu ister altın olsun ister alüminyum hiç farketmiyor. Sen neysen idealin o. Yani zanaatçıdan sanatçı, sanatçıdan da zanaatçı çıkarmaya çalışmamak gerek. Yoksa ortaya ahan da böyle başlıklar çıkar!

Muhammed Cemal Ünal

Ben küçükken Gülşen Bubik… B şıkkı oğlu. Psikanaliz çok kafa karışıklığı demek. En iri rakibim Froyd diye bir markadır.

C şıkkını hep vitaminler oluşturur. Kışın hasta olunur. Ve bütün güzel kızların adı C vitamini ile başlar. Gülşen B. hariç.

Denize girilince hasta olunmaz. Çünkü denize sıcakken girilir. Kan kaynaması diye ateşli bir hastalık adı vardır. Kemikleri etkiler. Onun için de elma yenmelidir. Elma, psikanalizde yenmelidir demek. Froyd, elmasızlıktan ölen bir psik işçisini ihtiva eder. Soğuk içiniz D şıkkı.

E, gel gelelim her seçişimizde bir reddediş vardır. Üf, bu cümlenin çıktısını alıp yatağımın başına asacağım. Sonra da yatağımı değiştirip, yatağımın başını abime vereceğim. Artık o yatsın. Bundan sonra Gülşen Bubikoğlu’nu o beslesin rüyasında elmayla. Rüyasında elma. Bütün redde dişlerimizde bir elma kabuğu kalmışsa eğer, bu bizim psikanalize bulanmış parmak izlerimizdir. Modern tıbbın hiçbir suçu yoktur. Herkes koynuna kendini alıp yatar. E şık olanı budur.

Bitti.

Gökhan YILMAZ

Fakat hikaye biraz karışık bu defa.

İlkin, kocasının her türlü kötü yönlerini anlatıp,  bizim de başkalarından duyduğumuz iyi yönlerini anlatmayan komşumuzun ona nasıl aşkla baktığını gördüğüm aşikardı…

İkincisi bunu yaparken, kocasının bütün kötülüklerini yüzüne vurur gibiydi. “bak sana aşk ile, dert ile geldim. benim derdim senin derdin, benim aşkım yine benim aşkım” diyen bakışını o an, oracıkta uydurmuş olamazdı da…

Neyseki mesele başka. Bana dertli dertli kocasının kendisini dövdüğünden yakınan “çok değerli” komşu ablam ve aynı adama sarhoş olmuş pörtlemiş gözlerle, aşık aşık bakan yine “çok değerli” aynı komşu ablam ne oldu da değişmişti? İşte tam bunun üzerine bu yazıyı yazıyordum ki odaya geldi ve ben farkında değilken yazımın kelimelerine, harflerine eğildi.  Kendisini farkettiğimde suratıma bakarken buldum. Gözleri morarmıştı. Elleri titriyordu. Utandığımı hissettim. Komşu hakkına gasptan içeriye girmekle hükümlü olabilirdim. Ya da komşusuna salça vermek zorunda olan “can dostu” komşuyu canlandırabilirdim. Hatta ve hatta çocuğuna dadılık yapacak çok iyi bir ağabeyi…

Ben bütün bunları düşünürken kitaplarıma bakıyordu o.  Bakıyordu bakıyordu ve çekip gidiyordu…

Arkasından tekrar utandığımı hissediyordum ben.

Sonuçta en iyi roller komşulara oynanıyordu,  güzel memleketimde.

HAKAN KELEŞ 

 ”Benim yazdıklarımdan daha önemlisi günlük yaşamımdır. O benim için daha önemli. Günlük yaşamımdaki bazı ilişkiler. Bunlar için yazarlığımı feda edebilirim. Zaten böyle olmasa daha çok yazardım”.

YUSUF ATILGAN

İri, çekik, sarıya çalan bal rengi, pekmez gibi aşık olduğu adama ya da kadına güç veren, onların öksürüğünü kesen gözleriniz. Hep aynı melodileri dinleyen kulaklarınızla hep aynı şarkıları mırıldanan dudaklarınız arasındaki mesafeleri daha iyi katedesiniz diye de tabii.. Mesele bu değil. Geçenlerde iri iri gözleri olan, can ötesi bir arkadaşım neden sadece Harun Kolçak ve Levent Yüksel dinlediğimi sordu. Bunun nedenini de yazıya dökmem gerektiğini  ifade etti. Ulema ve avam merak ediyor muymuş? Bilmiyorum. Zevkler ve renkler tartışılmaz diyerek konuyu sanat zevkine getirmek gibi bir niyetim de yok.

Bilirsiniz can gözlü arkadaşım ve bu yazıyı güzel gözlerine sunduklarım:

Hayatın anlamı gülmekte. ama sadece gülmekte… Böyle bildim, böyle yaşarım. İlk defa da gerçekten gülen iki sanatçıya rastladım.

Güzel gülen, güzel yaşar. Ve onun şerbetindeki bütün şekerlerin toplamı kadardır hayat… beğenmediniz biliyorum. Ama bu kadar.

HAKAN KELEŞ